آزمايش كلسيم

رعايت نكات زير براي آزمايش كلسيم ضروري است

موقعيت بيمار در هنگام نمونه گيري:

تغيير موقعيت بيمار از حالت خوابيده به نشسته يا ايستاده ، سبب خروج (
efflux) آب و مايعات و مواد محلول قابل عبور از داخل عروق به فضاي بينابيني سلولها مي گردد. مواد غير قابل عبور از ديواره عروق مثل پروتئين ها ، سلولها ، مواد باند شده به پروتئين ها و سلولها تغليظ مي شوند. مثلا آلبومين سرم افزايش يافته و كلسيم چون به آلبومين باند شده ، افزايش مي يابد.

براي تغيير وضعيت از حالت خوابيده به نشسته ، تغيير ميزان كلسيم % 4 + خواهد بود.

رژيم غذايي (diet) :

مثلا پس از نوشيدن مقدار زيادي شير ، مقدار كلسيم سرم افزايش مي يابد.

بستن تورنيكت و باز و بسته كردن مشت :

بستن تورنيكت ، سبب برجسته شدن وريدها و تسهيل خونگيري مي شود . كاربرد نامناسب تورنيكت و باز و بسته كردن مشت ، باعث خطا در تست ها مي شود. باز و بسته كردن مشت و پمپ كردن دست (
pumping) در طي نمونه گيري سبب افزايش غلظت پتاسيم ، لاكتات و فسفر مي شود. با افزايش لاكتات خون ، PH خون كاهش يافته و غلظت كلسيم يونيزه سرم بالا مي رود.

خونگيري از بيماري كه به دست او سرم (IV) وصل شده است :

چون تركيبات موجود در سرم تزريق شده ، باعث تغيير غلظت مواد شيميايي شده يا آنها را رقيق مي كنند ، لازم است حتي الامكان از بيماري كه سرم به او تزريق مي شود ، خونگيري نشود. در صورت نياز به خونگيري ، لوله تزريق سرم بسته شود و از دست ديگر بيمار نمونه گيري شود. در صورتيكه لازم باشد از همان دست محتوي سرم خونگيري شود به ترتيب زير عمل نماييد :

لوله سرم بسته شود ، تورنيكت زير محل
Needle سرم بسته شود و خون از وريدهاي زير ناحيه تزريق سرم گرفته شود. اگر بخواهيم از برانول خونگيري كنيم ، سرم را بسته و چند ميلي ليتر اول خون گرفته شده را دور ريخته و از باقيمانده آن براي انجام آزمايشات استفاده شود.

مواد ضدانعقاد (Anticoagulants) :

استفاده نامناسب از مواد ضدانعقاد باعث تغييرات زيادي در تستهاي بيوشيميايي مي گردد. اكسالات ها ، سيترات سديم و
EDTA سبب كاهش كلسيم سرم به روش اسپكتروفتومتري مي شوند.

سرم هاي ليپميك يا كدر (Lactascent serum) :

افزايش تري گليسريد سرم باعث تداخل در اندازه گيري ساير موادي كه از همان طول موج ، جذب نوري دارند مي گردد ؛ از جمله باعث افزايش كلسيم به روش
CP (Cresol phetalein)
مي گردد.

براي تصحيح اثرات سرم ليپميك از بلانك سرم استفاده مي شود. حتي سرم بلانك هم قادر به حذف كامل همه اين تداخل ها نمي باشد.



نكاتي در مورد آزمايش كلسيم :

در اندازه گيري كلسيم به طريق كرزوفتالئين تا مقدار 0.2
gr هموگلوبين در 100 ml سرم ، اثر تداخلي چنداني ديده نمي شود. در مقادير بيشتر Hb آزمايش بايد در مقابل سرم بلانك ، اندازه گيري و اصلاح گردد.
1% هموليز باعث افزايش كلسيم به ميزان 2.9 % مي گردد.
با توجه به اينكه كلسيم يونيزه به جايگاههاي اتصالي با بار منفي متصل مي شود ، يون هيدروژن براي اتصال به آلبومين و ديگر پروتئين هاي متصل شده به كلسيم با كلسيم رقابت مي كند و اتصال آنها وابسته به
PH مي باشد. اگرچه سطوح كلسيم تام سرم ممكن است بدون تغيير باقي بماند ، انتشار نسبي 3 فرم كلسيم كه در اثر تغييرات PH در ECF رخ مي دهد قابل تغيير است. آلكالوز باعث افزايش اتصال كلسيم به پروتئين شده در نتيجه سبب كاهش كلسيم آزاد مي شود ، در حاليكه اسيدوز با كاهش اتصال كلسيم به پروتئين ، سطح كلسيم آزاد را افزايش مي دهد. سطح كلسيم تام به وسيله غلظت پروتئين پلاسما قابل تغيير است.
كاهش 1
gr/dl آلبومين ، معادل كاهش 0.8 mg/dl كلسيم خواهد بود.
بيماران داراي بدخيمي اغلب تظاهرات هيپوآلبومينمي دارند كه اين وضعيت ممكن است بطور كاذب سطح كلسيم تام را كاهش دهد. در اين شرايط سطح كلسيم تام (بر حسب
mg/dl) به وسيله معادله زير تصحيح مي شود :

= كلسيم تام (mg/dl) تصحيح شده براي هيپوآلبومينم

[0.8 × (آلبومين بيمار- آلبومين طبيعي)] + كلسيم تام (اندازه گيري شده)


(در اين فرمول معمولا مقدار آلبومين طبيعي را 4.4 در نظر مي گيرند)
درصد كمي از كلسيم به ديگر پروتئين ها از قبيل
γ- گلبولين ها متصل مي شود. بنابراين در حالات باليني مانند هيپوگاماگلبولينمي ، سطح كلسيم تام به شدت تغيير مي كند.
از سرنگ و ظروف شيشه اي بايد اجتناب كرد زيرا كلسيم به بدنه ظروف شيشه اي مي چسبد.
افزايش كاذب كلسيم به دليل استاز وريدي در حين خونگيري و نگهداري طولاني مدت خون حاصل مي شود.
در روش
O-Cresophtalein Complex دما بايستي به دقت كنترل شود زيرا اين روش به دما بسيار حساس است.
در روشهاي فتومتريك هر نوع ظروف شيشه اي يا پلاستيكي بايد با اسيد كلريدريك رقيق شسته شوند.
ضد انعقادهاي سيترات ، اگزالات و
EDTA نبايد مصرف شوند ، به اين دليل كه با تشكيل كمپلكس با كلسيم تداخل ايجاد مي كنند.
كلسيم يونيزه وضع متابوليسم كلسيم را بهتر از مقادير كلسيم تام بيان مي نمايد و بدين علت اكثر پزشكان آزمايش
CaI را نسبت به كلسيم تام ترجيح مي دهند.
تكرار اندازه گيري كلسيم تام سرم براي تشخيص هيپرپاراتيروئيديسم لازم است (وقتي كلسيم نرمال و كلسيم يونيزه افزايش يافته است).
عوامل مداخله گر در اندازه گيري كلسيم با روشهاي رنگ سنجي عبارتند از :هموليز – زردي – ليپمي – پاراپروتئين ها و منيزيوم.
نمونه سرم ، بهترين نمونه براي سنجش كلسيم تام است اگرچه پلاسماي هپارينه نيز مورد قبول است.
از خون تام ، پلاسماي هپارينه يا سرم براي اندازه گيري كلسيم آزاد استفاده مي شود. تمامي نمونه ها بايد در شرايط بيهوازي جمع آوري شوند و در يخ 4
C انتقال يابند تا از حذف CO2 و گليكوليز جلوگيري شده و PH تثبيت شود(تغييرات PH نسبت كلسيم يونيزه را تغيير مي دهد).
در آلكالمي متابوليك يا تنفسي ، با وجود كلسيم تام نرمال (وقتي كلسيم نرمال و كلسيم يونيزه افزايش يافته است)
پايين بودن سطح سرمي كلسيم و افزايش سطح اسيد اوريك از يافته هاي شايع همراه با پره اكلامپسي است.

(پره اكلامپسي يكي از عوارض شايع بارداري و عامل ايجاد صدمه به جنين و مادر است. اين بيماري اغلب در زنان جوان و نخست زا (
Primigravida) ديده شده و علائم آن در اواخر حاملگي بارز مي شود).


مقادير مرجع در افراد بالغ طبيعي
mg/dl
mmol/l

كلسيم تام
8.8-10.3
2.2-2.58

كلسيم يونيزه (آزاد)
4.6-5.3
1.16-1.32




علل هيپركلسيمي:
- به علت
PTH

هيپرپاراتيروئيديسم اوليه (علت شايع) :

اسپوراديك

نئوپلازي اندوكرين متعدد (نوع 1 و 2)

هيپركلسيمي هيپوكلسيوري فاميلي

ترشح نابجاي
PTH به وسيله نئوپلاسم ها (نادر است)

- مستقل از
PTH :

همراه بدخيمي ها (علت شايع)

به علت ويتامين
D :

مسموميت با ويتامين
D

افزايش توليد
D 21,25(OH)

عوامل ديگر اندوكرينوپاتي :

تيروتوكسيكوز

هيپوآدرناليسم

بي تحركي همراه با بازگردش استخوان

سندرم شير – قليا

ساركوئيدوز

مولتيپل ميلوما



علل هيپوكلسيمي :


- به علت
PTH

كمبود
PTH

دائمي :

اكتسابي : بعد از جراحي

ارثي :

هيپوپاراتيروئيديسم ايديوپاتيك

سندرم دي جرج

سندرم هاي اتوايميون چند غده اي

معكوس و راجعه :

هيپومنيزيومي شديد

هيپركلسيمي

مقاومت به
PTH

هيپوپاراتيروئيديسم كاذب

- به علت ويتامين
D

كمبود ويتامين
D

كمبود
D 25(OH)

كمبود
D 21,25(OH):

مهار برگشت پذير 1- هيدروكسيلاز

اختلالات داخل كليوي (آسيب كليوي مزمن ، بيماري توبول ها و سندرم فانكوني)
اختلال در پاسخ به
D 21,25(OH)
جهش در گيرنده ويتامين
D

 فسفر

A phosphorus blood test is done to assess phosphorus levels in the blood. فسفر آزمایش خون انجام شده است را به ارزیابی میزان فسفر در خون می شود. Phosphorus, a mineral obtained mostly from food, helps: فسفر یک ماده معدنی عمدتا از مواد غذایی به دست آمده ، کمک می کند تا :

*       form healthy bones and teeth فرم سلامت استخوانها و دندان

*       process energy in the body فرآیند انرژی در بدن

*       supports muscle and nerve functioning پشتیبانی از عضله و عصب عملکرد

Why It's Done چرا از آن انجام می گیرد

Doctors may order a phosphorus test to help diagnose or monitor any of several conditions, including: پزشکان ممکن است آزمون فسفر برای کمک به تشخیص و یا نظارت بر هر یک از شرایط مختلف ، از جمله سفارش :

*       kidney disorders (to assess whether the kidneys are excreting or retaining too much phosphorus) اختلالات کلیوی (برای ارزیابی اینکه آیا کلیه ها دفع و یا حفظ فسفر بیش از حد)

*       gastrointestinal and nutritional disorders (to look for problems with intestinal absorption or malnutrition) دستگاه گوارش و اختلالات تغذیه ای (به دنبال مشکلات جذب روده ای و یا سوء تغذیه)

*       calcium and bone problems (because calcium and phosphorus work closely together in the body, and the levels of one can yield important information about the other) کلسیم و استخوان مشکلات (به دلیل اینکه کلسیم و فسفر در همکاری نزدیک با هم در بدن ، و سطح می توان اطلاعات مهم در مورد دیگر عملکرد)

Kids tend to have higher phosphorus levels than adults, mainly because their bones are still growing. کودکان و نوجوانان تمایل دارند که سطح بالاتری نسبت به بزرگسالان فسفر ، عمدتا به دلیل استخوان آنها هنوز در حال رشد. When there's not enough phosphorus, bone growth and other body functions may be affected. وقتی به اندازه کافی فسفر است ، رشد استخوان و از کارهای دیگر بدن وجود دارد ممکن است مبتلا شوند. When there's too much, it can be a sign of conditions that affect the balance of minerals in the body. وقتی خیلی زیادی وجود دارد ، می توان آن را نشانه ای از شرایطی که بر تعادل مواد معدنی در بدن است.

Preparation تهیه

No special preparations are needed for this test. هیچ آمادگی خاص برای این آزمون مورد نیاز است. However, certain drugs — especially antacids, laxatives, and diuretics — might alter the test results, so tell your doctor about any medications your child is taking. با این حال ، برخی داروها -- به ویژه آنتی اسیدها ، ملین ها ، و دیورتیک ها -- که ممکن است نتایج آزمون ، تغییر دهید تا بگویم دکتر خود در مورد هر دارو فرزندتان استفاده می کند.

On the day of the test, having your child wear a short-sleeve shirt can make things easier for the technician who will be drawing the blood. در روز امتحان ، داشتن فرزند شما پوشیدن پیراهن آستین کوتاه می تواند کارها را راحت تر برای تکنسین چه کسی خواهد بود رسم خون را.

 

 

سدیم

دکتر شما ممکن است این آزمون در صورتی که دارای نشانه هایی از عدم تعادل سدیم و یا اختلالات همراه با سطوح غیر طبیعی سدیم سفارش دهید.

Your blood sodium level represents a balance between the sodium and water in the food and drinks you consume and the amount in urine. سطح سدیم خون شما نشان دهنده تعادل بین سدیم و آب در غذا و نوشیدنی مصرف میکنید و مقدار در ادرار. A small percentage is lost through stool and sweat. درصد کمی از طریق مدفوع و عرق از دست داد.

Many factors affect sodium levels, including: بسیاری از عوامل تاثیر سطوح سدیم ، از جمله :

  • Recent trauma, surgery, or shock واقعه اخیر ، جراحی ، یا شوک
  • Consuming large or small amounts of salt or fluid مصرف مقادیر زیادی یا کمی از نمک و مایع
  • Receiving intravenous (IV) fluids containing sodium دریافت وریدی (چهارم) مایعات حاوی سدیم
  • Taking diuretics or certain other medications, including the hormone aldosterone مصرف داروهای مدر یا برخی داروهای دیگر ، از جمله هورمون آلدوسترون

 

نمایش نتایج : نرمال

The normal range for blood sodium levels is 135 to 145 milliequivalents per liter (mEq/L). محدوده طبیعی برای سطح سدیم خون 135 - 145 milliequivalents در هر لیتر (mEq / ل) است.

Normal value ranges may vary slightly among different laboratories. محدوده نرمال مقدار ممکن است کمی متفاوت است از جمله آزمایشگاههای مختلف است. Talk to your doctor about the meaning of your specific test results. گفتگو با دکتر خود در مورد مفهوم نتایج آزمون خود را خاص.

 

نمایش نتایج : از چه غیر طبیعی متوسط

Abnormal sodium levels can be due to many different conditions. سطح غیر طبیعی سدیم می تواند به دلیل در بسیاری از شرایط متفاوت است. To help determine the cause, your health care provider will consider the total amount of fluid in your body. برای کمک به تعیین علت ، پزشک خود را به مقدار کل مایع در بدن خود را در نظر بگیرند. This is done by looking at the turgor of your skin and swelling in the ankles, feet, and legs . این است که انجام شده توسط نگاه turgor از پوست شما و تورم در مچ پا ، پا ، و ساق پاها .

For greater than normal sodium levels (hypernatremia): برای بیشتر از سطح نرمال سدیم (hypernatremia) :

  • If the amount of fluid in your body is low, you may have fluid loss due to excessive sweating, diarrhea, use of diuretics, or burns. اگر مقدار مایع در بدن شما کم است ، شما ممکن است از دست دادن مایع به علت بیش از حد عرق کردن ، اسهال ، استفاده از دیورتیک ها و یا سوختگی داشته باشد.
  • If your total body water is normal, high sodium levels may be due diabetes insipidus (too little of the hormone vasopressin). اگر کل آب بدن شما طبیعی است ، سطح سدیم بالا ممکن است به خاطر insipidus دیابت (خیلی کم از هورمون وازوپرسین).
  • If your total body water is high, this may indicate hyperaldosteronism , Cushing syndrome , or a diet that's too high in salt or sodium bicarbonate. اگر کل آب بدن شما بالا است ، ممکن است این نشان می دهد hyperaldosteronism ، سندرم کوشینگ ، و یا یک رژیم غذایی که بیش از حد بالا در نمک یا بی کربنات سدیم.

For lower than normal sodium levels (hyponatremia): برای پایین تر از سطح نرمال سدیم (هیپوناترمی) :

Additional conditions for which the test may be performed include: شرایط اضافی که آزمون ممکن است انجام شود عبارتند از :

Back to Top Risks بازگشت به بالا ریسک

Possible risks from any blood test include: خطرات احتمالی از آزمایش خون هر عبارتند از :

  • Excessive bleeding خونریزی بیش از حد
  • Fainting or feeling lightheaded غش یا احساس lightheaded
  • Hematoma (blood accumulating under the skin) هماتوم (تجمع خون در زیر پوست)
  • Infection (a slight risk any time the skin is broken) عفونت (کمی خطر هر زمان پوست خراب است)
  • Multiple punctures to locate veins چند سوراخ برای قرار دادن رگ

 

آزمايش خون – گازهاي خون شرياني ABG

برخلاف اكثر آزمايشهاي خوني، كه نمونه خون از سياهرگها گرفته مي‌شود، نمونه اين آزمايش از خون سرخرگي بدست مي‌آيد. در اين آزمايش، اكسيژني كه در خون، از ريه‌ها به بافتهاي بدن حمل مي‌گردد، همچنين دي‌اكسيد كربني كه از سلولهاي بدن توليد شده و توسط خون به ريه‌ها، كليه‌ها و كبد منتقل مي‌گردد، اندازه‌گيري مي‌شود. همچنين، عوامل ديگري نظير ميزان اسيديته خون نيز محاسبه مي‌شود. بهمين دليل از اين آزمايش، معمولاً جهت سنجش كفايت اكسيژن‌رساني و عملكرد مطلوب ريه‌ها و كليه‌ها و سيستم متابوليسم بدن در بيماران بستري در بيمارستان استفاده مي‌شود. انجام اين آزمايش، ساده است، نتيجه آن، فوراً حاضر مي‌گردد و كاربرد زيادي نيز در موارد اورژانس دارد.

آزمون

مقادير طبيعي

توضيح

PH

7.36

 

 

 -

 

7.44

نشاندهنده ميزان اسيديته خون. مقادير آن تحت تأثير كاركرد صحيح كليه، ريه و متابوليسم بدن است.

PCO2

mmHg

   ۴۵-۳۵

نشاندهنده فشار گاز دي‌اكسيد كربن و اكسيژن مقادير آنها تحت تأثير عملكرد ريه‌هاست.

PO2

mmHg

   ۱۰۰-۸۰

نشاندهنده فشار گاز دي‌اكسيد كربن و اكسيژن مقادير آنها تحت تأثير عملكرد ريه‌هاست.

HCO3

mmol/Lit

   ۲۸-۲۱

بسته به عملكرد ريه، كليه، اسيديته و متابوليسم بدن، تغيير مي‌كند.

O2

(اشباع اكسيژن)

بالاتر از ۹۰

نشاندهنده كفايت اكسيژن‌رساني خون به بدن

 

گازهای خون Blood Gases

تعریف
:
گازهای خون جهت تعیین مقدار PH ، اکسیژن و دی اکسید کربن خون  مورد ارزیابی قرار می گیرد. این ارزیابی معمولا روی خون شریانی انجام می شود ، ولی در موارد محدودی نیز خون وریدی مورد استفاده قرار می گیرد
.

نامهای دیگر
:
Arterial Blood Gas analysis - ABG

چگونگی انجام
:
آزمایش توسط گرفتن نمونه خون از یکی از شریانها و با یک سوزن کوچک انجام می شود . نمونه معمولا از شریان رادیال در مچ ، شریان فمورال در کشاله ران یا شریان براکیال در بازو  گرفته می شود. اگر خونگیری از مچ انجام می گیرد، قبل از آن می بایست گردش خون ناحیه مورد ارزیابی قرار گیرد. بعد از گرفتن نمونه ، محل ورود سوزن می بایست به مدت حداقل 5 دقیقه فشرده شده تا خونریزی آن متوقف گردد
.
نمونه می بایست سریع به آزمایشگاه انتقال یابد،  چون در صورت گذشت زمان صحت نتایج پایین می آید
.

آمادگی قبلی
:
اگر فرد مورد آزمایش اکسیژن دریافت می کند، لازم است 20 دقیقه قبل از نمونه گیری مقدار دریافت اکسیژن در حد ثابتی نگه داشته شود . اگر هم آزمون می بایست بدون اکسیژن گرفته شود ، برای بالا بردن صحت آزمون لازم است فرد را 20 دقیقه قبل از آزمون از دستگاه جدا نمود
.

احساس شما هنگام انجام
:
یک سوزن به درون یکی از شریانهای شما وارد می شود . در صورت تقاضا می توان ناحیه را بی حس نمود. در ناحیه ای که سوزن وارد می شود ممکن است احساس سوزش و مختصری درد بکنید. پس از نمونه گیری سوزن از شریان بیرون کشیده می شود
.
پس از نمونه گیری محل ورود سوزن می بایست 5 تا 10 دقیقه جهت جلوگیری از خونریزی فشرده شده و پس از آن باندپیچی شود . محل می بایست جهت احتمال وجود خونریزی و نیز اختلال گردش خون ارزیابی شود
.

علت انجام
:
این آزمون زمانی انجام می شود که بخواهیم بیماریهای تنفسی یا سایر شرایطی که ریه های را درگیر می کند را ارزیابی کنیم. برای تعیین کارایی اکسیژن درمانی نیز کاربرد دارد . همچنین قسمت اسید-باز آزمون نشانگر خوبی برای ارزیابی عملکرد کلیه ها می باشد.